Akhalar Uzak Doğu’nun dağlık bölgelerinde yaşamayı tercih eden etnik bir topluluk. Araştırmacılar kökenlerinin Çin olduğunda hemfikir olsalar da anayurtlarının Akhaların öne sürdüğü gibi Tibet sınırı mı yoksa Yunnan eyaleti mi olduğu tartışmalı.

Topluluk bugün Tayland, Myanmar, Laos, Kuzeydoğu Hindistan ve Çin’in Yunnan eyaletinde yaşıyor. Sade bir hayatları var; sazdan evlerde oturuyorlar, pirinç ağırlıklı besleniyorlar, yiyeceklerini evlerinin çatısında kurutuyor, dokumalarını elle çalışan aletlerle kendileri üretiyorlar. Bulunduğu coğrafyaya güzellik katan verimli topraklara sahipler. Tayland’ın kırsalında yaşayan Akhaların en önemli tarımsal ürünleri ise çay ve pirinç. Bu iki ürünün yetiştirildiği tarlalar verimlilikleri kadar doğal güzellikleriyle de dikkat çekiyor.  Pirincin topluluğun mutfağının başköşesinde yer aldığını söylemek şaşırtıcı olmasa gerek.

Çin-Burma dil ailesinin Lolo/Yi kolundan bir dil konuşuyor Akhalar. Kendi dillerine “Avkavdawv” diyorlar. Akhaların yaşadıkları bölgelere gelen yabancıların not ettikleri birtakım şekiller dışında bu dilin yazılı bir hâli yok.

Dağlık alanlarda, şehir hayatından uzakta, sade ve geleneksel bir hayat sürüyor Akhalar. Kadınlar el emeği göz nuru geleneksel kıyafetleri ve saç biçimleriyle öne çıkıyor. Kadınların saçları onların yaşını, medeni durumunu gösteriyor. Akha kadınları elbiselerini kendileri dikip boyuyor. İp eğirme, dokumacılık ve terzilik topluluğun özellikle becerikli olduğu işlerin başında geliyor.

Akhaların eşitlikçi bir topluluk olduğunu söylemek mümkün. Üretimde ve günlük hayatta kadın ve erkek Akhalar her şeyi birlikte yapıyor.

Ağustos sonu veya eylül başında Salıncak Festivali’ni kutluyorlar. Bu aynı zamanda onların Yeni Yıl’ı sayılıyor. Yıllarca dağlık bölgelerde, başka ülkelerin sınırları arasında yaşamış bu halk festivalde salıncaklara binerek özgürlüğün tadını çıkarıyor.

Dünya küçülürken Akhaların geleneksel hayatı da başka yaşamlarla karşılaşıyor. Akhaların yetiştirdikleri çay, soya, pamuk, pirinç gibi ürünler pazara çıkıyor. Diğer yandan Akhalar eko-turizmin de ticari faydalarını anlamış durumda. Bugün ziyaretçiler, Akha köylerinde ücreti karşılığında kalabiliyor, onların doğal üretim sürecine katılabiliyor, el işi ürünlerini satın alabiliyor.

Endüstriden uzak, doğal bir hayat süren Akhalar çayı elleriyle topluyor. Saç biçimleri ve kıyafetleri Akha kadınlarının yaşını, medeni durumunu gösteriyor. 

Göz alabildiğine uzanan pirinç tarlaları Akhaların en önemli gelir kaynaklarının başında geliyor. Pirinç Akha mutfağında başköşede. 

Bu Sayıdaki Diğer Makaleler

Skylife Arşivi