Bir çocuğa bir parça kumaş verirseniz nihayetinde vücuduna dolayıp ona çeşitli şekiller vermesi kaçınılmazdır. İster şal veya etek ister alelade bir tişört veya türban, birkaç metrelik kumaşlar büyülü sari kombinasyonuna da dönüşebiliyor. Alt, üst ve yaklaşık 3,5’a 8 metre ebatlarındaki bir kumaş parçasından oluşan sari, Güney Asya kadın modasının olmazsa olmaz unsurlarından ve aynı zamanda bireyin kültürel kimliğinin, geleneğinin, mirasının da önemli bir parçası. Yetişkinliğe geçişte bir köprü olarak görülen sari gelin çeyizlerinde de yerini koruyor ve hâlâ yadigâr olarak yeni nesle aktarılıyor. Modern siyasi akımlarda fazlasıyla gördüğümüz sariler birer bağımsızlık sembolü olarak da nitelendirilebilir.
Kökleri binlerce yıl öncesine dayansa da tarihçiler sarinin aslının MÖ 1500 yılında Indus Vadisi’nde medeniyetin başlangıcına uzandığını söylüyor. Sarilerin tarihine dair kitabında Vijai Singh Katiyar, kadim medeniyetlerde yaşayan insanların pamuktan yapılmış giysiler giydiğine dikkat çekiyor.
Zaman içinde sari, elit kesimin yanı sıra çiftliklerde, pirinç tarlalarında, ofislerde ve hastanelerde çalışan kadınların da günlük seçimi hâline geldi. Bangladeş’te sariler yeni yılı, ilkbaharın gelişini ve Ana Dil Günü’nü kutlarken giyilirken Pakistan’daki gençler geleneği devam ettirerek mezuniyet yemeklerine giderken sari giyiyorlar.
Tabii sari yıllar içinde bazı değişimler de yaşadı. Sarinin en yaygın giyiliş biçiminin tarihi 1870’lere dayanıyor. Şair Rabindranath Tagore’un yengesi Gyanodanandini, bugün Mumbai olarak bilinen Bombay’ı ziyaret ettiğinde şehrin şık giyimli Parsi kadınlarından çok etkilenmiş. Kalküta’ya döndüğünde sarinin sol omuzdan sarkıtıldığı, ceket ile iç etekle kombine edildiği ve artan kumaşın başa sarıldığı bu tarzı yaygınlaştırmış. Sari stillerine dair birçok deneme yapılsa da Gyanodanandini’nin oluşturduğu tarz bugün en sık gördüğümüz versiyon.
Son yıllarda küresel moda akımlarının, tasarımdaki yeniliklerin ve değişen kent hayatının etkilerini sarinin dönüşümünde görmek mümkün. Ama sari yalnızca bir trendin parçası değil, zamansız bir giysi. Bir veya birkaç sariye sahip olmak her zaman iyidir.

Bu Sayıdaki Diğer Makaleler

Skylife Arşivi