Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Sayın Emine Erdoğan’ın öncülüğünde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından başlatılan “Sıfır Atık Projesi” Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen bir toplantıda tanıtıldı.

Küresel ekonominin işleyişini, yaşam kalitesini destekleyen doğal kaynaklar artan nüfus ve şehirleşme ile birlikte tüketim alışkanlıklarının değişmesine neden oluyor. Tüketim alışkanlıkları değişen toplumlarla birlikte geçmişe nazaran daha çok atık ortaya çıkmaya başladı. 1900 yılına göre kişi başı enerji tüketimi 3, hammadde kullanımı ise 2 katına çıktı. Dünya nüfusunun da geçen yüzyılın başına göre 5 katı daha fazla olduğunu düşünürsek her geçen gün kullanılan kaynakların daha fazla tüketilmesi kaçınılmaz gözükmekte. 
Günümüzde doğal kaynakların bu şekilde tüketilmesi, bu mavi gezegeni paylaştığımız tüm canlıları tehdit edecek boyutlara gelmiş durumda. Bunca tüketimden bir yandan hava, su ve toprak kirliliği ortaya çıkarken diğer yandan kısıtlı kaynak depolarının gelecek nesillere miras bırakılması tehdidi ile karşı karşıyayız. Dünya Bankası’nın son raporlarında da ortaya koyduğu üzere, hâlihazırda 1,3 milyar ton olan evsel atık miktarının, 2025 yılında 2,2 milyar tona ulaşması beklenmekte. 
Türkiye’nin kaynakları kullanımı ve bundan doğan atık oranları, dünyadaki durum ile benzerlik gösteriyor. 1995 yılındaki atık miktarı 17 milyon ton iken 2015 yılında 31 milyon tona ulaştığı görülmekte olup, 2023 yılında ise 38 milyon civarlarında olacağı tahmin ediliyor.
Peki bunca atık dünyanın kaçınılmaz kaderi mi? Elbette hayır. Gerek dünyadaki gerekse ülkemizdeki atıklar incelendiğinde bunların çok büyük bir kısmının geri dönüştürülebilir malzemelerden oluştuğu görülüyor. Kaynağında ayrıştırılmadan doğrudan çöpe gönderildiği için plastik, kâğıt, cam, metal gibi değerlendirilebilir atıklar depolama sahalarına gitmekte ve her yıl 1 milyar TL kaynak yok olmaktadır. 

Büyük Değişim Külliye'de Başladı
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Sayın Emine Erdoğan’ın öncülüğünde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından başlatılan “Sıfır Atık Projesi”; bu kaybın engellenmesini, atıkların geri dönüştürülmesini hedefleyen kapsamlı bir atık dönüşüm projesi.
Dünyadaki uygulamaları ile eş zamanlı bir biçimde hayata geçirilmesi hedeflenen Sıfır Atık Projesi; sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına almayı, gelecek nesillere temiz ve gelişmiş bir Türkiye ile yaşanabilir bir dünya bırakmayı hedefliyor. Projenin milletvekilleri, kamu kurum ve kuruluşlarının başkanları, üniversite rektörleri, akademisyenler, belediye başkanları, sivil toplum temsilcileri, medya mensupları ve iş dünyasından temsilcilerin katılımıyla gerçekleştirilen tanıtım toplantısında konuşma yapan Sayın Emine Erdoğan, “Çevre dostu bir yaşam modeli artık tüm dünyanın arayışıdır. Bunun ilk adımı sıfır atıktır.” dedi. Bireysel bilincin önemine vurgu yapan Sayın Erdoğan, sıfır atık için alınacak ilk önlemin bireysel hayatlarımızda, evlerimizde ve iş yerlerinde başladığına vurgu yaptı. 
Toplantıda Çevre ve Şehircilik Bakanı Sayın Mehmet Özhaseki de projeye ilişkin bir konuşma yaptı. Konuşmasında sunduğu raporda da vurguladığı üzere Bakanlık binasındaki uygulamaları ile sadece 4 ay içinde 766 ağacın kurtulması sağlandı, 8 ton sera gazı salınımına engel olundu ve 165 varil petrol ve 4 ton cevherin atığa dönüşmesi engellendi. 

Eylem Planlarının Hedefi 2023
Yine projenin ilk uygulama alanı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde 7 aşamadan oluşan bir eylem planı çıkarıldı. Külliyenin “Sıfır Atık Projesi”ne entegrasyonu için yapılacak çalışmalar belirlendi. Verimli bir sonuç alınması için hedef kitlelere göre eğitimler planlandı. Uygulama aşamasında plastik, kâğıt, cam, metal atıklar, kızartmalık atık yağlar, atık elektrikli ve elektronik eşyalar ayrı ayrı toplanarak geri dönüşüm tesislerine gönderildi. 
Tüm Türkiye genelinde sıfır atık uygulamasını sürdürülebilir kılmak ve hedeflenen verimi yakalamak amacıyla “Sıfır Atık Yönetimi Eylem Planı” hazırlandı. Planın 2017-2023 dönemini kapsayan 6 hedef ve 38 eylem planı belirlendi. Önümüzdeki dönemdeki çalışmalar için yol haritasını çizen bu eylem planı kapsamında sıfır atık uygulamasına geçen kurumlar “Sıfır Atık Yıldızı” ile belgelenecek.

Her Şey Bireysel Hayatlarımızda Başlıyor 
Sıfır Atık Projesi, 2018 itibarıyla aşamalı olarak kamu kurumları, havaalanları, alışveriş merkezleri, siteler, üniversiteler, hastaneler ve büyük iş yerlerinde uygulamaya geçecek tabii bu uygulamanın gerçek başarısı, 2003 yılından beri böylesi bir anlayışla sıfır atık hedefine doğru ilerleyen Japonya’nın Kamikatsu kasabasının yaptığı gibi  "çevresel ve ekonomik geri dönüşüm için özgün, özgün olduğu kadar da tüm yöre halkının katılımına dayalı, toplumun kalkınmasını sağlayacak bir örnek" olarak öncelikle bireysel hayatlarımızda uygulanması. O tarihlerde yaşadıkları yeri “dünyanın ilk sıfır atık kasabası” yapmayı hedefleyen Kamikatsu halkı, sıfır atık yönetimini bir hayat biçimi haline getirmeyi başarmış. 34 ayrı kategoriye ayırdıkları atıkların yüzde 80’i dönüştürülmekte. 2020 yılına kadar ise sıfır atık hedeflerinin gerçek olması yönünde ilerliyorlar. 

Turizm Sektöründe İsrafa Son
Sıfır atık hedefinin bir başka yönünü ise bugün artık oldukça gelişen turizm sektörünün bakış açısı şekillendirecek. Sıfır atık projelerinin hayata en kolay geçebileceği sektörlerden biri olan turizm ile birlikte projelerin uygulanabilirliği sağlanmış olacak. Tek kullanımlık ürünlerle dolu olan otellerde gerçekleşecek sıfır atık hedefi ile israfın da önüne geçilmiş olacak. 
Tatilimizde konakladığımız mekânların tasarımında malzemelerin yerel ve geri dönüştürülebilir olmasından mutfaktan sofraya gelen ürünlerin yerelliğine; otel odalarındaki su sarfiyatının azaltılmasından havlu ve çarşafların her gün değiştirilmemesine, küresel kaynakların tüketilmesi yerine varsa bölgedeki jeotermal ısıtma ve soğutma gibi alternatiflerin kullanımına kadar lüksün tanımı yatırımcısının ve ziyaretçilerinin çevreye karşı sorumluluğunu ön plana çıkaran bir anlayışla yeniden şekilleniyor.  Hızla tükenen kaynakları koruyarak gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için atıksız bir hayat hepimizin özlemi.

Bu Sayıdaki Diğer Makaleler

Skylife Arşivi