İNTERNETİN HAYATIMIZA GİRMESİYLE ÖNCE İLETİŞİM ALIŞKANLIKLARIMIZ DEĞİŞMEYE BAŞLADI.

İletişim dijitale doğru evriliyor ve özellikle son 30 yıl içerisinde kendini sanayi döneminden bilgi ve paylaşım döneminin kollarına bırakıyor. Peki bizler bu değişime ne kadar hazırız? 

Son yıllarda her geçen gün daha sık karşımıza çıkan bir terimle karşılaşıyoruz; “Sosyal Medya”. Mevcut küresel iletişimin “Sosyal Medya” ile yeniden tanımlandığını ve iletişim kurallarının değiştiğini görüyoruz. Özellikle dijital ortamda attığımız her adımın kayıt altına alındığını düşünürsek daha dikkatli ve yeni zemine uygun davranmamız gerektiği ortada. Bu nedenle özellikle sosyal medyada dijital bir içerik üretirken bu dünyanın kurallarını ve değişen paydaşlarını bilmek gerekiyor. Zira artık sadece yaşadığınız ülkenin vatandaşı değil, dijital ve sınırların ortadan kalktığı dünyanın dijital bir vatandaşısınız. Üstelik bunu devletler de kabul etmiş bulunuyor. Gelin dijital bir vatandaşın nelere dikkat etmesi gerektiğine bir göz atalım.

Dijital Vatandaş Kimdir?
Dijital iletişim kurabilen ve dijital okur/yazar olan, bilgi ve iletişim kaynaklarını kullanırken eleştirebilen, e-devlet uygulamalarını kullanabilen, e-ticaret yapabilen, elektronik eğitim alabilen ve bu davranışlarıyla dijital mecranın etik kurallarına uyan, hak ve sorumluluklarının bilincinde olan kişidir.

Dijital Vatandaşlığın Boyutları Nelerdir?

Dijital Erişim Boyutu:
İnternet üzerinde içerik ve ticaret olmak üzere iki boyutta dijital erişim söz konusu. Bu iki boyutta doğru içerik ve ticari ortama erişimin yanı sıra yanıltıcı içerik ve ortamların da var olacağının farkına varılmalı. 

Dijital Ticaret Boyutu:  İnternet üzerinden sunulan her türlü bankacılık sistemi kullanılırken kişisel verilerin korunması ve güvenli sayfalar üzerinden bu işlemlerin yapılması büyük önem taşır. Bireyler ve kurumlar bu ticari ortamın oluşmasında üzerine düşen sorumlulukların farkında olmalı.

Dijital İletişim Boyutu: İnternet üzerinden iletişimin özellikle sosyal ağlar kullanılarak yapılması internette çeşitli temas riskleriyle karşı karşıya kalınabileceğini gösterir. İletişim esnasında karşı tarafla -özellikle tanımadığımız kişilerle- olan diyaloglarda, bilerek veya farkında olmadan kişisel bilgilerin çok rahatlıkla paylaşılması, gizlilik ihlali olarak karşımıza çıkabilir.

Dijital Okur-Yazarlık Boyutu: Dijital ortamda okur-yazarlık dijital vatandaşlığın en önemli ayaklarından birini oluşturur. Günümüzde bireylerin dijital araçları yaygın olduğu kadar doğru bir şekilde kullanması da önemlidir. İnternetin doğru kullanımı, doğru bilgiye ulaşma ve doğruluğundan emin olduğumuz bilginin paylaşımı dijital bir okur - yazarlık durumunu ortaya çıkarmaktadır.

Dijital Etik Boyutu: İnternetin doğru kullanımı kadar etik kullanımı da önemli. Doğru bir dil, üslup ve ahlaki davranış kriterleri dijital bir vatandaşın kimliğinin önemli unsurlarıdır. Kuralların oluşma hızı teknolojinin hızından çok daha düşük kaldığı için dijital ortamda gerçek hayatın benzeri etik kurallar olduğu ve bunlara uymanın gerekliliği akıldan çıkarılmamalı.

Dijital Kanun: Fiziksel bir ortamda dikkat edilmesi gereken yasal kurallar olduğu gibi özellikle internet ortamında da dikkat edilmesi gereken kurallar bütünü mevcuttur. Bu kurallar bütünüyle hareket etmek yasal açıdan giderek önem kazanmaktadır. 

Dijital Hak ve Sorumluluklar: İnternet, herkesin kendini özgürce ifade edebildiği bir mecra olabilmesinin yanı sıra bu ifade özgürlüğünün başkalarının kişisel haklarını ihlal etmeyeceği ölçüde sınırlı olabileceği, internet ortamının hak ve sorumluluk çerçevesindeki denge noktasını oluşturmaktadır.

Dijital Sağlık: Dijital ortamda sağlık faktörü genellikle olumsuz yönleriyle karşımıza çıkmaktadır. Bir dijital vatandaş, dijital araçları ve özellikle çevrimiçi teknolojiler ve bilgisayarları kullanırken gerek fiziksel gerek psikolojik gerekse de ruhsal birçok soruna maruz kalabilmektedir. İnternetin içerik ve temas riskleri dijital vatandaşlığın dijital sağlık boyutunu doğrudan etkileyen faktörler arasındadır.

Dijital Güvenlik: Dijital ortamda güvenlik, gerçek hayatın fiziksel güvenliği kadar kritik bir hale gelmeye başladı. Dijital vatandaş kişisel bilgi güvenliğini önemsemeli ve internet ortamında gezindiği sayfaların güvenilirliğine de dikkat etmelidir. Aksi takdirde internet, hem içerik hem temas hem de ticari risk boyutlarıyla güvenlik açısından ciddi risk unsurları oluşturur.

Son Olarak…
Dijital vatandaşlığın tanımı yapılırken az önce saydığımız dokuz önemli boyuttan bahsediliyor. Bunların her biri, yaşam alanı içerisinde bağlı olduğu kavramların hepsinin yeniden tanımlanmasına neden olacak diyebiliriz. İşte bu yüzden geleneksel vatandaşlık anlayışının da bu yeni dijital vatandaşlık anlayışına entegre olmaktan başka bir çaresi olmadığını anlamak durumundayız.

Dijital kimliklerimiz bugün ve yarın bizlerin siber yansımaları olmaya devam edecek. Bu siber yansımaların belki de fiziksel varlıklarımızın önüne geçeceği günler yaşayacağız.

Fakat şunu unutmamak gerekiyor ki; dijital veya fiziksel nasıl iletişim kurarsak kuralım, daima samimiyet, dürüstlük, şeffaflık ve kapsayıcı diyalog kazanmaya devam edecek. Bu ortak değerler çerçevesinde dijital dünyada görüşmek üzere… 

Bu Sayıdaki Diğer Makaleler

Skylife Arşivi